Andrzej Świerad i Benedykt męczennik są jednymi z pierwszych Polaków, wyniesionych do chwały ołtarzy. Obaj żyli w czasach, kiedy na ziemiach polskich chrześcijaństwo dopiero się kształtowało. Ich relikwie spoczywają w katedrze w Nitrze, na Słowacji.
Andrzej Świerad urodził się pod koniec X wieku. Według tradycji pochodził z okolic Krakowa. Wstąpił do benedyktyńskiego klasztoru na górze Zabor koło Nitry, gdzie przyjął imię Andrzej. Spełniał tam różnego rodzaju posługi. Po ukończeniu 40 lat podjął surowe życie pustelnicze by służyć Bogu w odosobnieniu. Przez wiele lat żył w pustelni znajdującej się pod skałą w Tropiu, niedaleko Nowego Sącza. Zmarł około roku 1030.
W hagiografii polskiej wybija się jako największy asceta wśród świętych i błogosławionych polskich. Noc poświęcał na modlitwę. Trzy razy w tygodniu pościł, a podczas Wielkiego Postu, za wyjątkiem sobót i niedziel, jego całodziennym pokarmem był jeden orzech włoski. Potajemnie nosił ciężki łańcuch przepasający biodra. Pokutę łączył z ciężką pracą przy karczowaniu lasu.
Jednym z jego uczniów i towarzyszy był Benedykt, mnich z tego samego klasztoru świętego Hipolita. To właśnie jego przekazy są źródłem wiedzy o cnotach i umartwieniach pustelnika. Po śmierci swojego mistrza pozostał w jego pustelni, gdzie nadal wiódł surowy tryb życia. Trzy lata później został zamordowany przez zbójców. Obu pochowano w zakonnym kościele. Ich kult szybko się rozszerzał. W 1083 roku zostali wyniesieni do chwały ołtarzy, jako jedni z pierwszych Polaków (po eremitach kamedułach Izaaku, Mateuszu i Kryspinie). Wtedy przeniesiono ich ciała do katedry w Nitrze, gdzie spoczywają do dziś.
Kult obu świętych jest żywy w Polsce i na Słowacji. Na ziemi krakowskiej jest on szczególnie silny w Tropiu. Do tamtejszego sanktuarium, położonego na skale nad Dunajcem, przybywa wielu pielgrzymów. Wierzą oni, że woda w źródełku, z którego św. Andrzej miał czerpać, pomaga w leczeniu chorób oczu. Kościół w Tropiu posiada część relikwii, sprowadzonych z Nitry. Obok stoi pień dębu, który według legendy miał pęknąć po to, aby pustelnik mógł znaleźć schronienie. Kościół w Polsce obchodzi liturgiczne wspomnienie świętych pustelników Andrzeja Świerada i Benedykta męczennika 13 lipca.
Fot. domena publiczna
