W sierpniu 1920 roku rozstrzygnęły się losy nie tylko odrodzonej Polski, ale także przyszłości Europy. Bitwa Warszawska, określana mianem „Cudu nad Wisłą”, stała się jednym z najważniejszych starć wojny polsko-bolszewickiej. Wojsko Polskie zatrzymało ofensywę Armii Czerwonej i zadało jej decydujący cios.
Jak czytamy na portalu Historia Do Rzeczy, walki rozpoczęły się na dobre 13 sierpnia, gdy bolszewicy zaatakowali polskie pozycje w rejonie Radzymina i Ossowa. Czerwonoarmiści zdobyli Radzymin i próbowali przełamać polską obronę, otwierając sobie drogę w kierunku Warszawy. Polacy zdołali jednak powstrzymać dalsze natarcie. 15 sierpnia odzyskali Radzymin.
W tym samym czasie realizowano plan kontrofensywy przygotowany przez polskie dowództwo. Kluczową rolę odgrywał manewr znad Wieprza, którego założeniem było skoncentrowanie polskich wojsk na południu od Warszawy, a następnie uderzenie na flankę i tyły nacierających oddziałów Armii Czerwonej.
Plan operacyjny przewidywał związanie bolszewików walkami pod Warszawą, przy jednoczesnym przygotowaniu armii manewrowej do decydującego uderzenia. W przygotowaniu koncepcji operacji istotną rolę odegrał gen. Tadeusz Rozwadowski, szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Ostateczne założenia zostały zapisane m.in. w tajnym rozkazie operacyjnym nr 10000 z 10 sierpnia 1920 roku.
Kontruderzenie znad Wieprza
16 sierpnia Józef Piłsudski rozpoczął kontruderzenie znad Wieprza. Polska grupa uderzeniowa liczyła około 27,5 tys. żołnierzy piechoty, 950 kawalerzystów i 90 dział. Jej zadaniem było przełamanie słabszych pozycji przeciwnika i szybkie wejście na jego tyły.
Natarcie przyniosło spektakularne rezultaty. Polskie oddziały zajmowały kolejne miejscowości, a wojska bolszewickie zaczęły tracić możliwość utrzymania swoich pozycji. 17 sierpnia Wojsko Polskie osiągnęło linię Biała Podlaska – Międzyrzec – Siedlce – Kałuszyn – Mińsk Mazowiecki.
Jednocześnie pod Warszawą polskie oddziały nadal wiązały główne siły Armii Czerwonej. Połączenie obrony stolicy z uderzeniem znad Wieprza doprowadziło do załamania sowieckiej ofensywy.
18 sierpnia Piłsudski wrócił do Warszawy i wydał rozkaz przegrupowania wojsk. Polacy rozpoczęli pościg, którego celem było odcięcie bolszewikom dróg odwrotu na wschód. Kontrofensywa objęła kolejne odcinki frontu, a wycofujące się oddziały Armii Czerwonej zaczęły ponosić coraz większe straty.
Część sowieckich żołnierzy została zmuszona do przekroczenia granicy niemieckiej, gdzie ich internowano.
Zwycięstwo, które zmieniło historię
Bitwa Warszawska kosztowała życie tysiące polskich żołnierzy. Około 4,5 tys. poległo, 22 tys. zostało rannych, a około 10 tys. uznano za zaginionych. Straty Armii Czerwonej były znacznie większe. Około 25 tys. czerwonoarmistów zginęło, 60 tys. trafiło do polskiej niewoli, a około 45 tys. zostało internowanych przez Niemców.
Choć wojna polsko-bolszewicka trwała jeszcze przez wiele tygodni, sierpniowe zwycięstwo pod Warszawą miało przełomowe znaczenie. Polska zatrzymała ofensywę Armii Czerwonej i uniemożliwiła jej marsz na zachód.
Bitwa Warszawska przeszła do historii jako jedno z najważniejszych polskich zwycięstw militarnych. W 1920 roku stawką nie była wyłącznie obrona stolicy. W obliczu bolszewickiej ofensywy rozstrzygało się, czy rewolucja komunistyczna będzie mogła rozszerzać się dalej na Europę. Polska armia zdołała ten marsz zatrzymać.
Źródło: dorzeczy.pl
