Muzealna wystawa, spektakl historyczny, rekonstrukcja powstańczej potyczki, wspólne odśpiewanie hymnu państwowego, złożenie kwiatów w miejscach pamięci narodowej, uroczysta sesja rady miejskiej – to tylko niektóre wydarzenia, którymi Ostrów uczcił setną rocznicę odzyskania niepodległości.
Muzeum zaprasza
„Ostrów w drodze do niepodległości 1918-1921” to tytuł wystawy, na którą od soboty zaprasza Muzeum Miasta.
– Nasze miasto od końca XVIII wieku było bardzo aktywne w próbach odzyskania niepodległości – mówił otwierając wystawę dyrektor muzeum Witold Banach, który szczególną uwagę zwracał na pocztę powstańczą – korespondencję uczestników walk pieczętowaną unikatowymi stemplami wojskowymi, mundur powstańca wielkopolskiego oraz oryginalną flagę z 1918 roku – dar Lecha Rowińskiego.
W otwarciu wystawy udział wzięli przedstawiciele rodów Rowińskich i Sobczaków, których przodkowie byli jednymi z głównych bohaterów ostrowskich wydarzeń 1918 roku.
Republikańskie jabłuszko
Czternaste już ostrowskie jabłuszko odsłonięte zostało z okazji 100-lecia wydarzeń listopadowych. Dzieło Agnieszki Lisiak-Skórki, które pojawiło się w pobliżu wejścia do Domu Katolickiego, wieńczy flaga z orłem „Republiki Ostrowskiej” – tym samym, który powiewał nad Ostrowem w listopadzie 1918 roku.
W intencji ojczyzny
11 listopada, w samo południe, setki mieszkańców w asyście dziesiątek pocztów sztandarowych spotkały się na uroczystej mszy świętej w intencji Ojczyzny i miasta Ostrowa w 100-lecie odzyskania niepodległości, której przewodniczył delegat ordynariusza diecezji kaliskiej bpa Edwarda Janiaka – ks. Tomasz Ilski.
Mszę nietypowo rozpoczęło odśpiewanie przez wiernych hymnu państwowego wspólnie z Chórem Nauczycielskim im. Stanisława Wiechowicza pod dyr. Janusza Lipińskiego oraz Ostrowską Orkiestrą Koncertową pod dyr. Mariana Sikorskiego.
Ks. Tomasz Ilski swoją homilię rozpoczął od przytoczenia słów z poematu Karola Wojtyły
„Myśląc Ojczyzna”.
– Sięgamy po skarb sprzed 100 lat: Republika Ostrowska, odzyskana polska niepodległość po długich latach zniewolenia – mówił ks. Tomasz Ilski. – Dar wolności. Dar dany i dar zadany. Dziękując Bogu za odwagę i mądrość naszych przodków przepraszamy równocześnie naszego Zbawcę za targowiczan i wszystkich owładniętych prywatą i obojętnych na los Ojczyzny.
– Podstawą wolności jest szacunek do życia, od poczęcia do naturalnej śmierci – mówił ks. Ilski. – Pomijając tę prawdę człowiek staje się zwolennikiem ideologii, którą można nazwać cywilizacją śmierci. Szacunek do życia, to szacunek do każdego człowieka. W innym wypadku można zaakceptować rozbiory, lata niewoli, gułagi, obozy koncentracyjne, holokaust i wszystkie inne wypaczenia.
– Każdy z nas jest wezwany, by być człowiekiem wolnym – mówił delegat ordynariusza diecezji kaliskiej. – Nie dajmy się zniewolić.
Mszę świętą zakończyło odśpiewanie „Boże coś Polskę” oraz „Roty”.
Kapsuła czasu
Z konkatedry uczestnicy uroczystości udali się na nowe rondo, jakie powstało na skrzyżowaniu ulicy Ledóchowskiego i alei Powstańców Wielkopolskich, któremu rada miejska nadała nazwę ronda 11 Listopada.
Kolumna, prowadzona przez orkiestrę i poczty sztandarowe zatrzymała się przy miejscach pamięci narodowej: domu Stefana Rowińskiego, siedzibie Powiatowej Rady Ludowej, Domu Katolickim i dawnym Konwikcie Arcybiskupim, gdzie delegacje parlamentarzystów, samorządowców, służb mundurowych, organizacji pozarządowych przy towarzyszących salwach armat bractwa kurkowego, złożyły kwiaty i zapaliły znicze.
Na rondzie miała miejsce niecodzienna uroczystość. W centralnym punkcie ronda zakopana została „kapsuła czasu” – puszka, w której przedszkolaki i uczniowie ostrowskich placówek umieścili przesłanie do przyszłości: filmy, zdjęcia, wiersze i inne przedmioty, które zgodnie z założeniem inicjatorów wydarzenia, odkopane mają zostać za sto lat, na dwustulecie odzyskania niepodległości.
Uroczysta sesja rady miejskiej
O godz. 16.00 w Ostrowskim Centrum Kultury rozpoczęła się uroczysta sesja Rady Miejskiej Ostrowa, w której udział wzięli radni kończącej się kadencji oraz radni-elekci.
Na sali nie zabrakło Honorowych Obywateli Miasta Ostrowa, delegacji miasta partnerskiego Nordhausen, przedstawicieli samorządu powiatu ostrowskiego i samorządów gmin ościennych, duchowieństwa oraz zaproszonych gości – tegorocznych laureatów nagrody prezydenta miasta.
– Myśl o niepodległej zjednoczyła przedstawicieli wszystkich wyznań, pokoleń, stanów, wykonywanych zawodów i obozów politycznych – mówił otwierając sesję ustępujący przewodniczący rady Marian Herwich, który przypomniał, że hasłem tegorocznych ostrowskich obchodów, zaproponowanym przez prof. Piotra Śliwińskiego, Honorowego Obywatela Miasta jest wezwanie „O jeden dzień wcześniej”. – Jeden dzień przed centralną Polską. Ale ostrowski zryw niepodległościowy był ponad sześć tygodni przed wybuchem powstania wielkopolskiego, osiem miesięcy przed uznaniem w Traktacie Wersalskim przynależności Wielkopolski do odrodzonego państwa polskiego.
– Historia powrotu Ostrowa do niepodległej Ojczyzny to także olbrzymie zobowiązanie wobec tych, którzy ustanowili swoisty, niepisany katalog postaw, ustalając już na początku ubiegłego wieku wysokie standardy etyczne w życiu publicznym – mówił dalej Marian Herwich. – Każde, nawet chwilowe zawieszenie tych norm i obniżenie standardów oznacza klęskę demokracji i zaprzepaszczenie części dorobku minionych pokoleń. Bez względu na to, jak głęboko zarysowały się między nami linie ideologicznych podziałów, chęć podtrzymania niepodległościowych ideałów, dobra wola i szlachetne intencje powinny być zawsze wspólnym mianownikiem podejmowanych przez nas decyzji i przedsięwzięć. (…)Nie pozwólmy fałszować historii, czego jesteśmy świadkami.
– Wolność to największy dar, jaki otrzymał człowiek, ale i zarazem odpowiedzialność – mówiła w swoim wystąpieniu prezydent Ostrowa Beata Klimek. – To właśnie z dzisiejszej perspektywy zdajemy, albo powinniśmy sobie zdawać sprawę, jak cenny jest pokój, jak wielką wartość ma wolność, ale też do czego zdolni są ludzie owładnięci chorymi i nienawistnymi ideologiami.
Honorowy obywatel
Uroczysta sesja rady miejskiej była okazją do ogłoszenia jej decyzji o uhonorowaniu 26. tytułem Honorowy Obywatel Miasta Ostrowa Mirosławy Etogi – rodowitej ostrowianki, pełniącej od 1999 roku funkcję Konsula Honorowego RP w Kamerunie. Przedsiębiorca budowlany, wolontariuszka oraz animatorka działań charytatywnych i opiekuńczych dla dzieci i ubogich mieszkańców tego regionu Afryki, w ostatniej chwili odwołała przyjazd do Polski z powodu uroczystości zaprzysiężenia prezydenta Kamerunu.
Medal republiki
Na sesji nie zabrakło natomiast Jadwigi Smok, dyrygentki i kierowniczki zespołów chóralnych, muzyka i intrumenstalistki, która decyzją rady miejskiej uhonorowana została najwyższym miejskim wyróżnieniem – Medalem Republiki Ostrowskiej.
Nie tylko miasto
100-lecie odzyskania niepodległości to nie tylko wydarzenia zainspirowane przez władze samorządowe. W obchody włączyły się liczne organizacje pozarządowe. Już we wrześniu Ostrowskie Bractwo Kurkowe zaprosiło na kanonadę artylerii brackiej „100 salw na 100-lecie”. Dwa tygodnie temu południowowielkopolski Związek Chórów i Orkiestr zaprosił na przegląd chórów „Śpiewamy dla niepodległej”.
W miniony weekend z kolei klub „Sanacja” zaprosił na cykl wydarzeń, m.in. „Drogę do Wolności” – spotkanie z Piotrem Szubarczykiem (IPN) i jezuitą o. Bronisławem Sroką oraz posadzenie zułowskiego Dębu Niepodległości czy spotkanie z Donatą Stawicką, autorką książki „Błękitny mundur”. ■
Krzysztof Maciejewski
