Naród, nie mający prawa rządzić się u siebie, nie jest narodem. Naród pod gwarancją, której by mógł obcy przeciw niemu samemu używać, zostający, traci wszechwładztwo swoje i obnażony jest z tego prawa, od którego istotnie jego niepodległość zawisła. Polszcze, jak innym narodom, służy to najświętsze każdej społeczności prawo, że samowładztwa swojego podstępem lub przemocą tracić nie może.
Tak rzeczono gdy ów niesławnej pamięci Sejm Grodzieński owego nieszczęsnego 1773 roku podpisał akt, którem był w rzeczy samej inkorporacją Polski do Rosji , podpisanie owego politycznego aliansu było niczem innem jak wyrokiem na nieszczęsną ojczyznę naszą. A ów Sejm z nikczemników w znacznej części złożony – ojczyznobójczym nazwano. Anonimowy autor napisał: W czasie ostatnich rozbiorów kraju naszego, w czasie tego strasznego upadku i zdeprawowania najwyższych warstw narodu, byliśmy z pewnymi wyjątkami bądź tak znikczemnieni, bądź tak zobojętnieni na to, co się dzieje, że oprócz Rejtana na sejmie nie wyrwał się nawet z niczyjej piersi prawie żaden wielki okrzyk grozy i rozpaczy nad nieszczęściem całego narodu.
Patrząc na czasy dzisiejsze ów straszny dzień drugiego rozbioru Polski na myśli mam i jako przeklęta jawi się owa data 1773 i ta dzisiejsza 2023. Równo ćwierć wieku – lat 250 minęło, to jakoby ironia historii owo nieszczęsnych losów Ojczyzny powtórzenie. Ta sama zdrada ze strony patriotów owa bezsilność i rozpacz, ze próby wzmocnienia kraju, polepszenia doli jego obywateli wniwecz pójdą. Tedy za słowami poety, który je do owych posłów grodzieńskich kierował powtórzę:
Jaśnie wielmożni Polski kramarze jak wam się targi udały ?
Bolesne pytanie zadam w kraju przyszłość patrząc : zali przyjdzie nam pod but pruski trafić? Już odbierać chcą religię, wiarę Ojców naszych, tylko patrzeć jak i mowę polską w kat zepchną. Zali nie masz Rejtana, który miałby tę odwagę, by ciałem własnym wolności bronić ?
STAŃCZYK
