13 kwietnia przypada Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. To święto państwowe, ustanowione przez Sejm w roku 2007, ale już wcześniej był to dzień pamięci o Katyniu.
5 marca 1940 roku Biuro Polityczne KC WKP(b) zdecydowało o likwidacji polskich jeńców wojennych bez przedstawiania im zarzutów. Już 3 kwietnia rozpoczęły się masowe egzekucje w lesie katyńskim. Przez kolejne sześć tygodni polscy oficerowie byli wywożeni z obozów i rozstrzeliwani.
Trzy lata później, 13 kwietnia 1943 roku w Berlinie ujawniono informację o znalezieniu w Katyniu grobów 12 tysięcy polskich oficerów. Miejsce to wskazali władzom niemieckim Rosjanie mieszkający w pobliżu. Po ujawnieniu zbrodni Niemcy starali się wykorzystać ten fakt propagandowo. Na miejsce przyjechała grupa międzynarodowych ekspertów medycyny sądowej i kryminologii. Jednomyślnie podpisali oni sprawozdanie, w którym stwierdzali, że egzekucje na jeńcach wykonano w marcu i kwietniu 1940 roku, kiedy tereny te znajdowały się pod kontrolą radziecką.
Niestety, strona polska nie mogła liczyć na wsparcie aliantów. 24 kwietnia szef brytyjskiej dyplomacji Anthony Eden zaapelował do rządu RP o wycofanie wniosku z Międzynarodowego Czerwonego Krzyża i stwierdzenie, że pełną odpowiedzialność za mord ponosi strona niemiecka…
Konsekwencją odkrycia zbrodni było formalne zerwanie stosunków dyplomatycznych przez Moskwę z polskim rządem na uchodźstwie. Sowieci przeprowadzili własne „śledztwo”, które ustaliło, że zbrodni dopuścili się Niemcy jesienią 1941 roku. Prawda została oficjalnie potwierdzona przez ZSRR dopiero po 50 latach. Tak długi upływ czasu sprawił, że żaden ze zbrodniarzy nie został ukarany.
Fot. domena publiczna
