Wspomnienie świętego Dominika obchodzone jest 8 sierpnia. Imię Dominik, po łacinie Dominicus, tłumaczymy jako należący do Boga. Dominik Guzmán urodził się w 1172 r. w miejscowości Caleruega w Hiszpanii. Z jego narodzinami związana jest następująca legenda.
Matka świętego Dominika – błogosławiona Joanna z Azy – gdy była w ciąży, miała pewnej nocy sen, w którym ujrzała psa niosącego w pysku płonącą pochodnię, od której zapalił się cały świat. Jej spowiednik wyjaśnił, że dziecko, które urodzi, będzie świętym człowiekiem, dzięki któremu ogień Bożej miłości zapłonie na całym świecie. Wkrótce urodziła syna, któremu dała na imię Dominik.
Na obrazach przedstawia się obok Dominika czarno-białego psa z pochodnią w pysku. Jest to zapewne aluzja do czarno-białych habitów zakonu dominikanów, których nazywano Dominicanes, czyli „psami Pana” (łac. Dominus – Pan, canes – psy). Legendę tę przywołuje również Dante w Boskiej Komedii, w Raju, w Pieśni XII.
O św. Dominiku, założycielu zgromadzenia, wiemy sporo. Warto dziś, w jego święto, przywołać postać jego matki, Joanny Garcés z Azy.
Urodziła się około 1135 roku w bogatej, arystokratycznej rodzinie. Jej ojciec, Don Garcia, był wielkim marszałkiem Kastylii. W 1160 roku poślubiła arystokratę Feliksa Guzmana. Jednym z ich czworga dzieci był Dominik, dwóch innych synów również wybrało służbę Bogu.
Antoni był mnichem w Santo Domingo de Silos, a Marneto (błogosławiony) wstąpił do zakonu założonego przez Dominika i był jego pomocnikiem w krzewieniu Ewangelii.
W żywocie błogosławionej Joanny z Azy czytamy, że była cnotliwa, rozważna i pełna współczucia dla biednych. Niewiele wiadomo o jej życiu poza tym, że wychowała synów na świętych ludzi, a własną pobożnością i przykładem troski o najuboższych umacniała dzieci w wierze.
Słynęła także z miłosierdzia, pomagała ubogim, wspierała ich, często rozdając najlepsze zapasy z własnej spiżarni.
Zmarła w 1250 roku na zamku w Caleruega. Jej kult szybko rozpowszechnił się wśród lokalnej ludności. Została beatyfikowana przez papieża Leona XII 1 października 1828 roku.
Donata Dominik-Stawicka
